{"id":181,"date":"2021-03-03T19:18:13","date_gmt":"2021-03-03T18:18:13","guid":{"rendered":"http:\/\/dulowa.nstrefa.pl\/dulowa2021\/?page_id=181"},"modified":"2021-03-03T19:25:40","modified_gmt":"2021-03-03T18:25:40","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/srv109787.seohost.com.pl\/dulowa\/historia\/","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

ZA CZAS\u00d3W BOLES\u0141AWA CHROBREGO<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Na temat Dulowej trudno wypowiedzie\u0107 si\u0119 kto by\u0142 jej za\u0142o\u017cycielem, a to z braku odpowiedniego materia\u0142u, cho\u0107 wydaje si\u0119, \u017ce wczesn\u0105 nazw\u0119 dzier\u017cawcz\u0105, czyli osobow\u0105 Dulowa uzyska\u0142a od Dula. W IX wieku okolice Krzeszowic wraz z Dulow\u0105 znajdowa\u0142y si\u0119 prawdopodobnie w obr\u0119bie pa\u0144stwa wielkomorawskiego. Za czas\u00f3w Boles\u0142awa Chrobrego wesz\u0142y w sk\u0142ad pa\u0144stwa polskiego, kt\u00f3rego stolic\u0105 by\u0142 niedaleko le\u017c\u0105cy Krak\u00f3w. W wyniku testamentu Boles\u0142awa Krzywoustego(w 1138 roku) sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 krakowskiej dzielnicy senioralnej. W 1178 roku ksi\u0105\u017c\u0119 krakowski Kazimierz Sprawiedliwy przekaza\u0142 m.in. ksi\u0119ciu opolskiemu Mieczys\u0142awowi kasztelani\u0119 chrzanowsk\u0105 (nie jest znany jej dok\u0142adny zasi\u0119g, niew\u0105tpliwie jednak zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 opisywanego terenu wchodzi\u0142a w sk\u0142ad tej kasztelanii), kt\u00f3ra wkr\u00f3tce wr\u00f3ci\u0142a do ziemi krakowskiej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

A\u017c do trzeciego rozbioru Polski (1795 r.) ca\u0142y ten teren le\u017ca\u0142 w granicach pa\u0144stwa polskiego i obj\u0119ty by\u0142 powiatem krakowskim. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 okolic Krzeszowic nale\u017ca\u0142a do t\u0119czy\u0144skich d\u00f3br magnackich, reszta za\u015b znajdowa\u0142a si\u0119 w r\u0119kach indywidualnej drobnej szlachty, a tylko nieliczne przynale\u017ca\u0142y do d\u00f3br duchownych. Po trzecim rozbiorze Polski okolice Krzeszowic nale\u017ca\u0142y po cz\u0119\u015bci do dystryktu olkuskiego w ramach tzw. Galicji Zachodniej. W 1809 roku przy\u0142\u0105czono je do departamentu krakowskiego w granicach Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Opr\u00f3cz istniej\u0105cego tu powiatu chrzanowskiego wydzielono okresowo powiat krzeszowicki (w latach 1809-1815 i 1855-1867).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Z kolei na mocy postanowie\u0144 Kongresu Wiede\u0144skiego w 1815 r. utworzono Wolne Miasto Krak\u00f3w tzw. Rzeczpospolita Krakowska pod protektoratem Austrii, Prus i Rosji, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142y r\u00f3wnie\u017c okolice Krzeszowic. Od strony p\u00f3\u0142nocnej Wolne Miasto Krak\u00f3w graniczy\u0142o z Kr\u00f3lestwem Polskim, na zachodzie \u2013 z Prusami, na po\u0142udniu \u2013 z Austri\u0105. Rzeczpospolita Krakowska w 1846 r. ponownie zosta\u0142a wcielona do Austrii(Galicji) pod nazw\u0105 Wielkiego Ksi\u0119stwa Krakowskiego. W zapisce s\u0105dowej z 1388 roku wyst\u0119puje dwoje dziedzic\u00f3w Dulowej: Agnieszka i jej zi\u0119\u0107 Bartek, zwany R\u0105czy, herbu Nowina. Agnieszka po\u015bwiadczona jest jeszcze raz wraz z c\u00f3rk\u0105 Rochn\u0105, \u017con\u0105 Bartka w 1390 r., Bart\u0142omiej r\u00f3wnie\u017c raz w 1398 r. Znani s\u0105 jego synowie: Miko\u0142aj, dziedzic Dulowej, wyst\u0119puj\u0105cy w latach 1398-1440 i Szymek z Dulowej, odnotowany w latach 1399-1427.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

\u201e\u0141AZISKA\u201d<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W takich miejscowo\u015bciach jak: Bol\u0119cin, Dulowa, Lgota, M\u0142oszowa znajduj\u0105 si\u0119 tereny o nazwie \u201eNawsie\u201d, kt\u00f3re s\u0105 \u015bwiadectwem isnienia \u015bredniowiecznego placu wiejskiego, kt\u00f3ry powsta\u0142 w wyniku lokacji. Niegdy\u015b wed\u0142ug zapisk\u00f3w s\u0105dowych z 1400 r. Dulowa graniczy\u0142a z \u0141aziskami. Obecnie ta miejscowo\u015b\u0107 nie isnieje. Natomist wed\u0142ug innego zapisku z 1401 r. \u0141aziska by\u0142y oddzielone od Dulowej rzek\u0105 zwan\u0105 \u00f3wcze\u015bnie Baba, a wed\u0142ug jeszcze innego zapisku z 1432 r. ta miejscowo\u015b\u0107 s\u0105siadowa\u0142a poprzez las z M\u0142oszow\u0105. Ostatnie zapiski po\u015bwiadczaj\u0105ce istnienie \u0141azisk pochodz\u0105 z 1590 r. A zatem mo\u017cna stwierdzi\u0107, i\u017c \u0141aziska le\u017ca\u0142y pomi\u0119dzy trzema miejscowo\u015bciami: Dulow\u0105, Karniowicami, M\u0142oszow\u0105. Mi\u0119dzy dziedzicami \u0141azisk a w\u0142a\u015bcicielami po\u0142o\u017conej w s\u0105siedztwie Dulowej dochodzi\u0142o do cz\u0119stych spor\u00f3w granicznych. Miejscowo\u015b\u0107 t\u0119 w \u015bredniowieczu zamieszkiwa\u0142a szlachta herbu Baranie Rogi i herbu Nowina.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Pod koniec XIV w. jedn\u0105 cze\u015bci\u0105 Dulowej w\u0142ada\u0142a Agnieszka (1388-90), jej c\u00f3rka Rochna(1390-1400) oraz zi\u0119\u0107 Bartek zwany R\u0105czym herbu Nowina(1388-1389), a drug\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Jakusz Dulowski herbu Baranie Rogi, dziedzic Giebu\u0142towa, po\u015bwiadczony w latach 1389-1400. Cz\u0119\u015b\u0107 Bartka i Rochny przesz\u0142a na ich syn\u00f3w Miko\u0142aja(1389-1440) i Szymka(1399-1427) wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli B\u0119dkowic. Natomist dziedzin\u0119 Jakusza odziedziczyli jego synowie: Andrzej Dulowski, Miko\u0142aj Dulowski zwany Czerwonym, Maciej i Jakusz. Ponadto jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 Dulowej mia\u0142 bli\u017cej nieznany Franczek \u2013 brat Miko\u0142aja. Cz\u0119\u015bci\u0105 Nowin\u0105 w po\u0142owie XV wieku w\u0142adali Jan(1437-55) i Elena (1440-45), Dzieci Miko\u0142aja,, zapewne ich brat Miko\u0142aj herbu Nowina(1431-1460) oraz Bart\u0142omiej (1440) i El\u017cbieta (1453), dzieci Szymka, natomiast pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 w\u0142adali: Wichna, c\u00f3rka Miko\u0142aja Dulowskiego zwanego Czerwonym(1442-47) oraz bracia Jan i Miko\u0142aj(1447), synowie Macieja.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ponadto w\u0142a\u015bcicielami skrawk\u00f3w tej miejscowo\u015bci byli bli\u017cej nieznani: Piotr herbu Baranie Rogi(1430), Marcisz herbu Ostoja(1436) i Stanis\u0142aw herbu Pilawa (1447-48). Pod koniec XV wieku Dulowa nale\u017ca\u0142a do Stanis\u0142awa Dulowskiego z Karlina(1471-1488) i Miko\u0142aja z Dulowej (1480-88). W latach 1498-1521 po\u015bwiadczony jest jeszcze jeden Stanis\u0142aw Dulowski. W XV w. funkcjonowa\u0142y folwarki nieomal we wszystkich s\u0105siaduj\u0105cych miejscowo\u015bciach, przy czym miejscowo\u015bci nale\u017c\u0105ce do kilku rodzin szlacheckich posiada\u0142y nieraz po kilka gospodarstw dworskich, tj: M\u0142oszowa \u2013 4, P\u0142oki \u2013 2, Dulowa \u2013 kilka. W pierwszej po\u0142owie XVII w. Dulowa, Karniowice i M\u0142oszowa znalaz\u0142y si\u0119 w r\u0119kach Hieronima Przy\u0142\u0119ckiego , znanego z awanturnictwa i napad\u00f3w na Trzebini\u0119. Znaczny rozw\u00f3j przemys\u0142owy zachodnich rejon\u00f3w \u00f3wczesnego powiatu chrzanowskiego w latach 1815-1846 (kopalnia w\u0119gla, huty cynku itp.) wp\u0142yn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c na rozw\u00f3j gospodarczy okolic Krzeszowic.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Powsta\u0142y kopalnie w\u0119gla kamiennego w Tenczynku, gdzie przez kr\u00f3tki czas by\u0142a ma\u0142a huta cynku. Rozwin\u0119\u0142o si\u0119 g\u00f3rnictwo galmanu (okolice Psar, Ostr\u0119\u017cnicy i Nowej G\u00f3ry), z kt\u00f3rego wytapiano cynk, rozpocz\u0119to te\u017c wydobywa\u0107 rud\u0119 \u017celazn\u0105 (m.in. ko\u0142o Czernej). Pod koniec lat 40-tych XIX w. wybudowano lini\u0119 kolejow\u0105 z Krakowa do Mys\u0142owic. To jest zaledwie w 22 lata po wybudowaniu pierwszej na \u015bwiecie lini kolejowej. W dniu 13 pa\u017adziernika 1847 roku wyruszy\u0142 pierwszy poci\u0105g, ci\u0105gni\u0119ty przez parow\u00f3z \u201eKrak\u00f3w\u201d. Budow\u0119 \u015blepej linii kolejowej, \u0142\u0105cz\u0105cej Krak\u00f3w z Mys\u0142owicami, przez kt\u00f3re mia\u0142a przebiega\u0107 linia warszawsko-wiede\u0144ska, rozpocz\u0119to w 1844 roku z inicjatywy senatu Rzeczpospolitej Krakowskiej (Wolnego Miasta Krak\u00f3w).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Prace prowadzi\u0142o \u201eTowarzystwo drogi \u017celaznej krakowsko-g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej\u201d z udzia\u0142em kapita\u0142u pruskiego i Wolnego Miasta. Pocz\u0105tkowo mi\u0119dzy Krakowem a Mys\u0142owicami kursowa\u0142y tylko dwie pary poci\u0105g\u00f3w na dob\u0119. P\u00f3\u017aniej latem uruchomiono w niedziel\u0119 dodatkowe poci\u0105gi do Krzeszowic (przeje\u017cd\u017caj\u0105ce przez Dulow\u0105). Od XIX wieku w pobliskiej Trzebini wydobywano w\u0119giel kamienny, a tak\u017ce funkcjonowa\u0142y: huta cynku, rafineria nafty, elektrownia i fabryka przetwor\u00f3w t\u0142uszczowych. W drugiej po\u0142owie XIX w. na terenie Tenczynka powstawa\u0142o szereg mniejszych kopalni w\u0119gla, kt\u00f3re na og\u00f3\u0142 mia\u0142y nied\u0142ugi \u017cywot i tylko nieliczne przetrwa\u0142y do okresu mi\u0119dzywojennego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

DRUGA WOJNA \u015aWIATOWA<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

We wrze\u015bniu 1939 r. Trzebinia znalaz\u0142a si\u0119 w pasie dzia\u0142a\u0144 X i XIV armii niemieckiej ze sk\u0142adu Heeresgruppe S\u00fcd. Ze strony polskiej terenu broni\u0142a armia \u201eKrak\u00f3w\u201d. Po kl\u0119sce wrze\u015bniowej gmina zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do Rzeszy, a przez jej teren przebiega\u0142a granica z Generaln\u0105 Guberni\u0105 (przez Ostr\u0119\u017cnic\u0119, Dulow\u0105, Grojec i Okle\u015bn\u0105). W sierpniu 1944 r. okupanci za\u0142o\u017cyli przy rafinerii ropy naftowej podob\u00f3z obozu koncentracyjnego w O\u015bwi\u0119cimiu \u2013 Arbeitslager Trzebinia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w stanowili W\u0119grzy i Polacy narodowo\u015bci \u017cydowskiej, og\u00f3\u0142em ok. 800 os\u00f3b. Podob\u00f3z zlikwidowano 17-18 stycznia 1945 r., na kilka dni przed wyzwoleniem Trzebini. \u017bydzi z terenu Trzebini, kt\u00f3rzy przetrwali rozstrzelania prowadzone od pocz\u0105tku okupacji, zostali skierowani do utworzonego w listopadzie 1941 r. getta w Chrzanowie, a 18 lutego 1943 r. wszystkich jego mieszka\u0144c\u00f3w wywieziono do obozu koncentracyjnego w O\u015bwi\u0119cimiu. Tak jak wcze\u015bniej wspomniano Dulowa nale\u017ca\u0142a do Rzeszy Niemieckiej i by\u0142a miejscowo\u015bci\u0105 graniczn\u0105 z Generalnym Gubernatorstwem. Przejazd graniczny znajdowa\u0142 si\u0119 przy obecnym przystanku tzw. \u201eDulowa Sklep\u201d, tu\u017c przy skr\u0119cie w ulic\u0119 Parku Jurajskiego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

SZKO\u0141A PODSTAWOWA W DULOWEJ<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n
\n
\n

W roku 1995 na wniosek mieszka\u0144c\u00f3w i \u00f3wczesnego radnego: Czes\u0142awa Palucha i Marka Rudkowskiego dokonano zmiany granic so\u0142ectwa Dulowa, w wyniku czego zosta\u0142a ona powi\u0119kszona o 60 1358 ha. Pozyska\u0142a Szko\u0142\u0119 Podstawow\u0105 oraz cmentarz komunalny. W tym samym roku nadano nazwy ulic miejscowo\u015bci Dulowa. W 1998 roku odby\u0142y si\u0119 wybory do Rady So\u0142eckiej. W sk\u0142ad rady weszli: So\u0142tys \u2013 Przewodnicz\u0105cy Rady \u2013 Waldemar Wszo\u0142ek Z-ca Przewodnicz\u0105cego \u2013 Kazimierz Kaim Cz\u0142onkowie: \u2013 Iwona Kania, Teresa Nosal, Wac\u0142aw Lewandowski, Aleksander G\u0105sior, Czes\u0142aw Starzykiewicz. W1999 roku Szko\u0142a Podstawowa w Dulowej otrzyma\u0142a imi\u0119 \u015bw. Jadwigi Kr\u00f3lowej. Sztandar oraz tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a wmurowana przy wej\u015bciu do szko\u0142y ufundowali: ks. St. Fija\u0142ek i Rada So\u0142ecka w Dulowej.<\/p>\n

W 1998 roku Dulowa wr\u00f3ci\u0142a do wojew\u00f3dztwa Ma\u0142opolskiego. Wcze\u015bniej by\u0142a w granicach administracyjnych wojew\u00f3dztwa katowickiego. A od 1 stycznia 2006 roku do Dulowej przy\u0142\u0105czono cz\u0119\u015b\u0107 Woli Filipowskiej, nale\u017c\u0105cej do gminy Krzeszowice.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

MIEJSCOWO\u015a\u0106 TEMATYCZNA<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n
\n
\n

Od 2013 roku Dulowa uczestniczy w projekcie \u201eMiejscowo\u015bci Tematyczne w Ma\u0142opolsce\u201d. W projekcie bra\u0142o\u00a0udzia\u0142 sze\u015b\u0107 innych miejscowo\u015bci z Ma\u0142opolski.\u00a0G\u0142\u00f3wnym celem jest aktywizacja i integracja mieszka\u0144c\u00f3w poprzez upowszechnienie idei utworzenia miejscowo\u015bci tematycznej. Projekt trwa\u0142 od sierpnia 2012 do pa\u017adziernika 2014. Miejscowo\u015bci tematyczne maj\u0105 by\u0107 magnesem, przyci\u0105gaj\u0105cym turyst\u00f3w, promuj\u0105cy lokalne przysmaki, us\u0142ugi czy szczeg\u00f3ln\u0105 specyfik\u0119 danego miejsca. Po roku spotka\u0144, szkole\u0144 i przygotowa\u0144 wybrano temat przewodni miejscowo\u015bci \u2013 Zaginiona wioska. Temat ten ma wi\u0105za\u0107 si\u0119 z nie istniej\u0105c\u0105 ju\u017c miejscowo\u015bci\u0105 \u0141aziska oraz\u00a0dawnych nieznaych ju\u017c i zaginionych zawod\u00f3w, zwyczaj\u00f3w i smak\u00f3w.<\/p>\n

Niegdy\u015b po miejscowo\u015bci chodzili\u00a0\u201esuzoje\u201d, kt\u00f3re obwieszeni zbo\u017cem roznosili urodzaj. Suzoj stuka zawsze lask\u0105, by odp\u0119dzi\u0107 z\u0142e duchy. Tu ka\u017cdy turysta pozna\u00a0zawody, kt\u00f3rych ju\u017c nie ma od stu lat\u2026 nosiwod\u0119 czy przodk\u0119. Wszystko to mo\u017cna zobaczy\u0107 przemierzaj\u0105c tras\u0119 Szlaku Zaginionych Zawod\u00f3w. Mo\u017cna za\u017cy\u0107 \u015bwie\u017cego powietrza w Puszczy Dulowskiej oraz samodzielnie wykona\u0107 kilka drobiazg\u00f3w. A wszystko to w ciep\u0142ej atmosferze i tradycji Krakowiak\u00f3w Zachodnich.<\/p>\n

W ramach projektu mia\u0142y miejsce :<\/p>\n